Doggersbank-expeditie: hoop voor natuurherstel, maar ook grote zorgen

Op delen van de Doggersbank, een ondiepte in de Noordzee, heeft een grote diversiteit aan soorten kunnen overleven. Dat maakt die gebieden geschikt om actief aan natuurherstel te werken, concludeert een Nederlands-Britse expeditie die afgelopen week op de Doggersbank onderzoek deed. Helaas liggen de gebieden dicht in de buurt van (geplande) windparken en mogelijke nieuwe olie- en gasboringen.

Op delen van de Doggersbank heeft een grote diversiteit aan soorten kunnen overleven, ondanks de vele jaren van bodemverstorende sleepnetvisserij, olie- en gaswinning. Deze soortenrijke locaties zijn geschikt voor natuurherstel, concludeert een Nederlands-Britse expeditie die afgelopen week op de Doggersbank onderzoek deed. De Doggersbank is een uitgestrekt, relatief ondiep natuurgebied in de Noordzee, twintig uur varen van Nederland en zeven uur van de kust van Groot-Brittannië. Helaas liggen de gebieden met de beste kans op natuurherstel dicht in de buurt van (geplande) windparken en mogelijke nieuwe olie- en gasboringen.

De Doggersbank is een gebied bijna zo groot als België en is officieel beschermd vanwege zijn rijke ecologie. Het is een van de minst bezochte gebieden in Europa. Alleen vissers, olie- en gasarbeiders en ontwikkelaars van windparken komen er. Onder moeilijke, stormachtige weersomstandigheden, met regen, hagel en sneeuw, zochten mariene biologen en natuurbeschermers van Stichting Doggerland, ARK Rewilding Nederland, Blue Marine Foundation, Waardenburg Ecology en cameraman Danny Copeland naar nieuwe locaties voor actief natuurherstel.

Hoewel het gebied ernstig is aangetast door bodemvisserij, olie- en gasboringen – met als laatste toevoeging de bouw van ’s werelds grootste windpark op zee – vond de expeditie overblijfselen van de rijke ecosystemen die er ooit waren. Deze kunnen versterkt worden door ze lange tijd met rust te laten, ze effectief te beschermen en te koesteren.

Kansen voor herstel

De wrakken, de stenige bodems, grindbedden, modderige en zandige hellingen die de expeditieleden onderzochten en de soorten die hier nog leven, bieden een uitgangspunt voor natuurherstel. Op een aantal locaties troffen de natuurbeschermers onverstoorde zeenatuur: een glimp van hoe de natuur op een herstelde Doggersbank er weer uit zou kunnen gaan zien.

Waar niet recent met sleepnetten was gevist vonden ze soorten als noordkromp (een tweekleppig schelpdier dat 400 jaar oud kan worden), dodemansduimen (een zacht koudwaterkoraal), broodsponzen, anemonen, breedbladig mosdiertje, roggen- en haaieneieren, jonge platvissen, pitvissen, zandspieringen en holletjes gemaakt door schelpdieren en wormen. Boven water zagen de expeditieleden grijze zeehonden en een overvloed aan vogels: drieteenmeeuwen, jan-van-genten, papegaaiduikers, stormvogels, zeekoeten, mantelmeeuwen en kleine alken.

Bedreigingen

Het internationaal erkende doel van een beschermd zeegebied (marine protected area, MPA) is de aanwezige natuur te beschermen de kans te geven zich te herstellen. Daarnaast zou de ambitie ook moeten zijn om waar mogelijk leefgebieden actief te herstellen en soorten te herintroduceren die plaatselijk (bijna) zijn verdwenen en niet meer op eigen kracht kunnen terugkeren. Helaas ontbreekt deze ambitie en bestaat de bescherming van deze natuurgebieden in de zee voornamelijk op papier – de Britse, Nederlandse, Duitse en Deense regeringen staan de ontwikkeling van windparken en nieuwe olie- en gasboringen nog altijd toe. Het Deense deel is niet eens aangewezen als MPA, het Engelse deel is verboden voor sleepnetvisserij maar niet voor offshore energie-industrie. Het Nederlandse en het Duitse deel zijn op papier verboden voor visserij, maar in werkelijkheid brengt visserij het gebied op grote schaal schade toe.

Emilie Reuchlin, mede-oprichter van Doggerland Foundation en expeditieleider vertelt over de expeditie: “Onder uitdagende omstandigheden hebben we veilig en met succes grote gebieden en locaties onderzocht op mogelijkheden voor actief natuurherstel. Ik kan niet wachten om de soorten en habitats die verloren zijn gegaan, zoals paardenmosselriffen, te gaan herstellen. Het is aan de regeringen om ervoor te zorgen dat het beschermde natuurgebied van de Doggersbank ook echt effectief wordt beschermd. Dat is een essentiële voorwaarde om de natuur in staat te stellen zichzelf te herstellen.”

Charles Clover, mede-oprichter en senior adviseur van Blue Marine Foundation: “Wat ons tijdens de reis opviel, was dat de Doggersbank zich nu vult met industrie, zelfs waar bodemvisserij verboden is, zoals in het Britse deel. De regeringen moeten echt voor ogen houden dat bescherming en het herstel van de natuur de hoogste prioriteit hoort te hebben in een MPA. Het is duidelijk dat dit nu niet gebeurt op de Dogger, de grootste MPA in Britse wateren. Gezien de hoeveelheid wind-, olie- en gasontwikkeling die daar nu plaatsvindt en waarschijnlijk zal worden opgeschaald, denken we nu dat het beter zou zijn om actief gebieden te reserveren voor natuurherstel, en ervoor te zorgen dat er op die plaatsen geen industriële ontwikkeling plaatsvindt. Doen we dat niet, dan zal de waarde van dit beschermde deel van de zee verder worden ondermijnd.”

Marijke van de Staak van ARK Rewilding Nederland: “Hoewel we plekken hebben gezien met een prachtige verscheidenheid aan soorten, weten we dat het leven op de Doggersbank de potentie heeft om veel overvloediger te zijn. We zijn blij om met ARK deel uit te maken van deze groep pioniers die samen zoekt naar manieren om het ecosysteem van de Doggersbank nieuw leven in te blazen. Niemand van ons kan dit alleen.”

De drie organisaties hopen volgend jaar verder te gaan met het onderzoek en meer locaties te vinden waar verdwenen soorten teruggebracht kunnen worden en leefgebieden hersteld kunnen worden. Ook zullen ze de basis leggen voor experimenten voor actief natuurherstel.

Actievoorwaarden zeilexpeditie Doggersbank 2027

1. Algemeen

Deze actievoorwaarden zijn van toepassing op de winactie “Zeilexpeditie Doggersbank 2027” georganiseerd door Stichting Doggerland (KvK-nummer 86841688) hierna: de “Organisator”). 

Door deel te nemen aan deze winactie, verklaart de deelnemer akkoord te gaan met deze actievoorwaarden. 

 

2. Deelname

Deelname aan de winactie is gratis. 

Deelnemers moeten minimaal 18 jaar oud zijn op de dag dat het zeilschip vertrekt uit de haven van Ipswich, op of omstreeks 31 mei 2027. 

Medewerkers van Stichting Doggerland en partners die direct bij deze actie betrokken zijn, zijn uitgesloten van deelname. 

Hoe je meedoet: Schrijf in een tekst op de Doggerland website (www.doggerland.earth) waarom jij gemotiveerd bent om mee te reizen en op welke manieren je goed kan bijdragen aan de doelen van de zeilexpeditie. Deze doelen zijn: 

  • versterking van internationale samenwerking 
  • ontwikkeling van nieuwe kennis over het gebied 
  • vergroting van publieke betrokkenheid 
  • zichtbaarheid en monitoring van herstelinitiatieven 
  • versterking van maatschappelijke steun 

 

…voor bescherming van de Doggersbank. 

De winactie loopt van 16 november 2026 tot en met 31 januari 2027. Na deze datum worden inzendingen niet meer meegenomen. 

 

3. De prijs

De te winnen prijs is: Een gratis plek op het zeilschip de Morgenster op de etappe van Ipswich in het Verenigd Koninkrijk naar Scheveningen in Nederland. Het schip vertrekt omstreeks 30 mei 2027 en komt naar verwachting aan in Scheveningen op 6 juni 2027. Een plek houdt in dat er vanaf de dag van vertrek uit Ipswich tot en met de dag van aankomst in Scheveningen een eigen bed gereserveerd is in een gedeelde slaapkamer voor de prijswinnaar en dat eten en drinken voor de hele periode is verzorgd. 

De deelnemer zal op eigen gelegenheid en op eigen kosten naar de haven in Ipswich en van de haven in Scheveningen weer naar huis moeten reizen. 

De prijs is persoonlijk, niet-overdraagbaar en kan niet worden ingewisseld voor contanten of andere goederen. 

 

4. Aanwijzing en bekendmaking van de winnaar

De winnaar wordt uiterlijk op 15 februari 2027 op onpartijdige wijze door een jury gekozen. 

De winnaar ontvangt persoonlijk bericht via het opgegeven e-mailadres binnen 3 dagen nadat de jury een keuze heeft gemaakt. 

Als de winnaar niet binnen 7 dagen reageert op het bericht met een toezegging dat hij of zij de prijs aanvaardt, vervalt het recht op de prijs en wordt er een nieuwe winnaar gekozen. 

 

5. Gegevensverwerking

De persoonsgegevens die worden verzameld in het kader van deze winactie worden uitsluitend gebruikt voor de uitreiking van de prijs en worden daarna uitsluitend gebruikt om te communiceren over de zeilexpeditie. Gegevens worden niet verstrekt aan derden. 

 

6. Aansprakelijkheid

De aankomstdatum van 5 juni 2027 in Scheveningen is een richtlijn waar de Organisator op stuurt, maar omdat het schip een zeilschip is en met weersomstandigheden rekening moet worden gehouden, kan er onverhoopt afgeweken worden van deze datum. De Organisator is niet aansprakelijk voor enige schade die kan ontstaan wegens het niet aankomen in Scheveningen op 5 juni 2027. 

De winnende deelnemer is aan boord van de Morgenster via de Organisator of een partnerorganisatie verzekerd voor aansprakelijkheid met betrekking tot schade aan de Morgenster en letselschade. De winnende deelnemer is zelf verantwoordelijk voor overige verzekeringen, zoals voor medische kosten, bagage, en schade aan personen of zaken van anderen.  

De Organisator is niet aansprakelijk voor eventuele schade, storingen, of technische problemen aan websites, social mediaplatforms of netwerken waardoor de deelname vertraging oploopt of niet geregistreerd wordt. 

 

7. Overig

In gevallen waarin deze voorwaarden niet voorzien, beslist de Organisator naar eigen inzicht. 

Vragen, klachten of opmerkingen over de winactie kunnen worden gericht aan Stichting Doggerland via info@doggerland.earth.

disclaimer

Deze digitale stem van de Doggersbank is een kunstmatige intelligentie‑project dat is ontwikkeld om het perspectief van dit unieke Noordzee‑ecosysteem voelbaar te maken.

De chatbot spreekt weliswaar in de eerste persoon, maar staat feitelijk los van het ecosysteem. De antwoorden zijn gecreëerd met behulp van een op taalmodellen gebaseerde technologie (Botpress, Claude‑ondersteund), die getraind is met publiek beschikbare informatie en geselecteerde bronnen over de ecologie, geschiedenis en bescherming van de Doggersbank. De chatbot is technisch vergelijkbaar met een digitale assistent van een webshop of online dienstverlener.

Het doel is om kennis, empathie en verbondenheid met de zee te versterken, niet om wetenschappelijke of juridische adviezen te geven. Ondanks zorgvuldige training kunnen er onjuistheden voorkomen. De verstrekte informatie is daarom ter inspiratie en oriëntatie, en niet te verwarren met een feitelijke bron. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan het gebruik van de digitale stem, inclusief de antwoorden die worden gegeven.

Door in gesprek te gaan met deze digitale stem van de Doggersbank help je mee om de stem van de Noordzee en haar levende wezens beter hoorbaar te maken. Je stemt ermee in dat Stichting Doggerland de gegevens zoals hierna beschreven, gebruikt voor de verdere verbetering van de digitale stem van de Doggersbank en voor andere doeleinden die bijdragen aan de doelstellingen van Stichting Doggerland.

privacyverklaring

Identiteit van de verwerkingsverantwoordelijke: Stichting Doggerland, gevestigd te Lochem, Nederland.

Welke gegevens verzamelen wij via de chatbot: Gespreksgegevens over de taal, het moment van begin en einde van het gesprek en de inhoud van het gesprek.

Wij verzamelen geen persoonsgegevens.

Waarom wij gespreksgegevens verzamelen:

  • Productverbetering
  • Onderhoud en beveiliging
  • Personalisatie van onze website
  • Gepersonaliseerde gebruikerservaring


Bewaartermijn gespreksgegevens: Wij bewaren de gespreksgegevens niet langer dan negentig dagen.

Recht op verwijdering: Je kan verzoeken om verwijdering van de gespreksgegevens. Dien een dergelijk verzoek in onder vermelding van de datum en het tijdstip van het gesprek via info@doggerland.earth. Wij reageren uiterlijk binnen de wettelijk vereiste termijn op dit verzoek. Als je de chatbot na het opgegeven tijdstip opnieuw gebruikt, zullen wij opnieuw de gespreksgegevens verzamelen.

Ontvang het laatste nieuws

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Je inschrijving kon niet verwerkt worden. Probeer alsjeblieft nogmaals.
Je bent succesvol ingeschreven voor de Doggerland nieuwsbrief.