Lotte Schroth is biologiestudent aan de Universiteit Wageningen en loopt bij ons stage. Bij Doggerland houdt zij zich bezig met de nulmetingen die we maakten tijdens de afgelopen expeditie op de Doggersbank, toen we de eerste 15.000 paardenmosselen hebben uitgezet. In dit blog legt zij uit wat de rol van koolstof in de zeebodem is en waarom dat belangrijk is voor het herstel van paardenmosselriffen.
De oceaan helpt het klimaat te reguleren door CO2 uit de atmosfeer op te nemen. Naar schatting heeft de oceaan een kwart van alle door de mens uitgestoten CO2 geabsorbeerd. Een tweede belangrijk, maar minder zichtbaar mechanisme is de langdurige opslag van koolstof in de zeebodem. Dode algen en ander organisch materiaal zakken naar de bodem, die de koolstof uit deze resten vastlegt. Dit proces loopt al miljoenen jaren en heeft geleid tot enorme koolstofvoorraden. In het Britse deel van de Doggersbank zou bijvoorbeeld zo’n 100 megaton koolstof zijn opgeslagen. Dat is vergelijkbaar met de totale jaarlijkse CO2 uitstoot van een land als het Verenigd Koninkrijk.
Bodemverstoring
Zolang het sediment in de bodem ongestoord blijft, blijft deze koolstof veilig opgeslagen. Wordt de bodem echter verstoord, dan komt de koolstof vrij in de waterkolom en komt het deels weer als CO2 in de atmosfeer terecht. Bodemverstorende visserijtechnieken zoals sleepnetvisserij zijn daarom niet alleen heel schadelijk voor het bodemleven, maar dragen ook fors bij aan koolstofuitstoot.
Koolstof als graadmeter
Als we de processen op de Doggersbank beter willen begrijpen, hebben we beter inzicht nodig in de hoeveelheid koolstof dat in de bodem ligt opgeslagen. Het geeft namelijk een indicatie van hoeveel organisch materiaal op de zeebodem terechtkomt en daar behouden blijft. Meer organisch materiaal op de bodem kan wijzen op een productief marien systeem, want meer algen betekent meer neerslag.
Sediment en koolstof accumulatie in de zeebodem
Voeg hier je tooltip-tekst toe
Voeg hier je tooltip-tekst toe
Voeg hier je tooltip-tekst toe
Voeg hier je tooltip-tekst toe
Voeg hier je tooltip-tekst toe
Beeld gebaseerd op F.E.A. Kent et al. (2017)
Paardenmosselen als bodemverrijkers
Biogene riffen, zoals riffen van paardenmosselen, vergroten de hoeveelheid organisch materiaal in de bodem. Onderzoek toont aan dat paardenmosselen lokaal de sedimentafzetting kunnen verdubbelen, waardoor meer organisch materiaal neerslaat op de bodem. De complexe 3D-structuur van deze riffen vertraagt de waterstroming, zodat meer sediment achterblijft. Daarnaast zijn paardenmosselen filtervoeders: ze filteren voedsel uit het water en hun uitwerpselen, rijk aan organisch materiaal, verrijken ook het sediment.
Bodemmonsters
Om de werking van nieuwe mosselriffen op de Doggersbank te beoordelen, meten we het totale organische materiaal in de bodem vóór uitzetting van de paardenmosselen en opnieuw een jaar na plaatsing.
Daarvoor verzamelden we sedimentmonsters op tien locaties: vier waar we de mosselen hebben uitgezet en vier controlelocaties. Op elke locatie namen we vier keer een bodemmonster met een grabsysteem (een soort grote bak die sediment van de bodem schept), in totaal 32 grabs. Die kleine hoeveelheden sediment hebben we opgeslagen in 60 ml-containers en direct ingevroren om microbiële activiteit te beperken die het organische materiaal anders zou aantasten.
Labanalyse
In het laboratorium van de Atlantic Technological University wordt het organisch materiaal daarna geanalyseerd met de Loss on Ignition-methode (LOI). Daarbij wordt het monster eerst volledig gedroogd, dan vermalen en gemengd voor een homogene samenstelling. Vervolgens wordt het verhit tot 550°C, zodat al het organische materiaal verbrandt en alleen anorganisch materiaal overblijft. Door het monster voor en na verhitting te wegen, kunnen we het percentage organisch materiaal in het sediment berekenen. Ongeveer 50% van het organische materiaal bestaat uit koolstof. Dus LOI geeft zo een indicatie van de hoeveelheid organische koolstof in de bodem.
Hoofdafbeelding: © Xandra van der Eijk
Schrijf je in op de Rewilding Dogger Bank nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over de Doggersbank.
Deze digitale stem van de Doggersbank is een kunstmatige intelligentie‑project dat is ontwikkeld om het perspectief van dit unieke Noordzee‑ecosysteem voelbaar te maken.
De chatbot spreekt weliswaar in de eerste persoon, maar staat feitelijk los van het ecosysteem. De antwoorden zijn gecreëerd met behulp van een op taalmodellen gebaseerde technologie (Botpress, Claude‑ondersteund), die getraind is met publiek beschikbare informatie en geselecteerde bronnen over de ecologie, geschiedenis en bescherming van de Doggersbank. De chatbot is technisch vergelijkbaar met een digitale assistent van een webshop of online dienstverlener.
Het doel is om kennis, empathie en verbondenheid met de zee te versterken, niet om wetenschappelijke of juridische adviezen te geven. Ondanks zorgvuldige training kunnen er onjuistheden voorkomen. De verstrekte informatie is daarom ter inspiratie en oriëntatie, en niet te verwarren met een feitelijke bron. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan het gebruik van de digitale stem, inclusief de antwoorden die worden gegeven.
Door in gesprek te gaan met deze digitale stem van de Doggersbank help je mee om de stem van de Noordzee en haar levende wezens beter hoorbaar te maken. Je stemt ermee in dat Stichting Doggerland de gegevens zoals hierna beschreven, gebruikt voor de verdere verbetering van de digitale stem van de Doggersbank en voor andere doeleinden die bijdragen aan de doelstellingen van Stichting Doggerland.
Identiteit van de verwerkingsverantwoordelijke: Stichting Doggerland, gevestigd te Lochem, Nederland.
Welke gegevens verzamelen wij via de chatbot: Gespreksgegevens over de taal, het moment van begin en einde van het gesprek en de inhoud van het gesprek.
Wij verzamelen geen persoonsgegevens.
Waarom wij gespreksgegevens verzamelen:
Bewaartermijn gespreksgegevens: Wij bewaren de gespreksgegevens niet langer dan negentig dagen.
Recht op verwijdering: Je kan verzoeken om verwijdering van de gespreksgegevens. Dien een dergelijk verzoek in onder vermelding van de datum en het tijdstip van het gesprek via info@doggerland.earth. Wij reageren uiterlijk binnen de wettelijk vereiste termijn op dit verzoek. Als je de chatbot na het opgegeven tijdstip opnieuw gebruikt, zullen wij opnieuw de gespreksgegevens verzamelen.
