Deze week hebben wij een eerste stap gezet richting het doel om paardenmosselriffen terug te brengen op de bodem van de Doggersbank. De uitzet van de eerste 15.000 paardenmosselen dient als proef voor verdere opschaling naar grootschalig herstel van deze belangrijke leefgebieden voor vissen, zeezoogdieren en zeevogels.
De uitzet vond plaats tijdens een expeditie van Stichting Doggerland, samen met ARK Rewilding Nederland, Blue Marine Foundation, en Atlantic Technological University. Op vier locaties op de Doggersbank hebben we de paardenmosselen in verschillende structuren op de zeebodem geplaatst. De komende jaren volgen we nauwgezet hoe de mosselen zich ontwikkelen, voortplanten en mogelijk nieuwe riffen vormen.
Rewilding Dogger Bank
Emilie Reuchlin, directeur van Stichting Doggerland: “In ons programma Rewilding Dogger Bank Seascape werken we aan het herstel van de Doggersbank. Haar zeebodem was vroeger een bron van leven met een diversiteit aan leefgebieden inclusief riffen, maar eeuwenlang intensief vissen met sleepnetten heeft de bodem kaalgeslagen. Spontaan herstel is niet snel te verwachten.” Wij doen al jaren ecologisch onderzoek naar mogelijkheden voor herstel. Met de uitzet van 15.000 paardenmosselen kunnen we observeren wat deze schelpdieren daadwerkelijk nodig hebben om riffen te vormen. Dit experiment is een eerste stap op weg naar opschaling in de komende jaren.
Reuchlin: “We hebben ervaring met oesterrifherstel, maar we gaan voor het eerst in de Noordzee paardenmosselriffen proberen te herstellen. En we pionieren met schelpdierrifherstel ver op zee en uit de kust. De omstandigheden zijn anders en nog uitdagender. Als deze paardenmosselen hier kunnen overleven en voortplanten, komt het toekomstperspectief van een gezonde Doggersbank met een rijke en levendige zeebodem na eeuwen achteruitgang weer in beeld. Dat is een unicum en goed nieuws voor de hele Noordzee.”
Ecosysteembouwers
Roos Bol van ARK Rewilding Nederland: “De paardenmossel is een echte ecosysteembouwer, een rifvormende soort die van oorsprong voorkomt op de Doggersbank. Onder de juiste omstandigheden bouwen zij schelp op schelp nieuwe riffen, met daarin allerlei kieren, hoekjes en gaatjes: perfect voor verschillende diersoorten om in te leven, schuilen, eitjes op af te zetten en zich te voeden. En op zoek naar voedsel filteren ze fijne deeltjes uit het water: wat ze niet kunnen verteren, scheiden ze uit als aan elkaar geplakte ‘pseudofaeces’. Daarmee dragen ze bij aan waterzuivering en stabilisatie van de bodem en van het rif. Zo vormt het rif op de zeebodem een belangrijke basis voor een gezond en sterk ecosysteem op de Doggersbank.”
Onderzoeken en opschalen
In de aankomende jaren blijven we de testlocaties bezoeken om te onderzoeken hoe de paardenmosselen zich gedragen. Ze zijn op verschillende manieren op de zeebodem gelegd. De vraag is of ze het beste groeien in stalen kooien, in katoenen zakken, of gewoon los op de zeebodem. De paardenmosselen hebben eerst de tijd nodig om zich te verstigen. In het volgende voorjaar zullen we terugkeren en hopen we goede resultaten te zien.
Dit project wordt mogelijk gemaakt met steun van de Europese Unie (NextGenerationEU) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.

Deze digitale stem van de Doggersbank is een kunstmatige intelligentie‑project dat is ontwikkeld om het perspectief van dit unieke Noordzee‑ecosysteem voelbaar te maken.
De chatbot spreekt weliswaar in de eerste persoon, maar staat feitelijk los van het ecosysteem. De antwoorden zijn gecreëerd met behulp van een op taalmodellen gebaseerde technologie (Botpress, Claude‑ondersteund), die getraind is met publiek beschikbare informatie en geselecteerde bronnen over de ecologie, geschiedenis en bescherming van de Doggersbank. De chatbot is technisch vergelijkbaar met een digitale assistent van een webshop of online dienstverlener.
Het doel is om kennis, empathie en verbondenheid met de zee te versterken, niet om wetenschappelijke of juridische adviezen te geven. Ondanks zorgvuldige training kunnen er onjuistheden voorkomen. De verstrekte informatie is daarom ter inspiratie en oriëntatie, en niet te verwarren met een feitelijke bron. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan het gebruik van de digitale stem, inclusief de antwoorden die worden gegeven.
Door in gesprek te gaan met deze digitale stem van de Doggersbank help je mee om de stem van de Noordzee en haar levende wezens beter hoorbaar te maken. Je stemt ermee in dat Stichting Doggerland de gegevens zoals hierna beschreven, gebruikt voor de verdere verbetering van de digitale stem van de Doggersbank en voor andere doeleinden die bijdragen aan de doelstellingen van Stichting Doggerland.
Identiteit van de verwerkingsverantwoordelijke: Stichting Doggerland, gevestigd te Lochem, Nederland.
Welke gegevens verzamelen wij via de chatbot: Gespreksgegevens over de taal, het moment van begin en einde van het gesprek en de inhoud van het gesprek.
Wij verzamelen geen persoonsgegevens.
Waarom wij gespreksgegevens verzamelen:
Bewaartermijn gespreksgegevens: Wij bewaren de gespreksgegevens niet langer dan negentig dagen.
Recht op verwijdering: Je kan verzoeken om verwijdering van de gespreksgegevens. Dien een dergelijk verzoek in onder vermelding van de datum en het tijdstip van het gesprek via info@doggerland.earth. Wij reageren uiterlijk binnen de wettelijk vereiste termijn op dit verzoek. Als je de chatbot na het opgegeven tijdstip opnieuw gebruikt, zullen wij opnieuw de gespreksgegevens verzamelen.