De Rechtbank Gelderland oordeelt dat het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur ten onrechte het verzoek om de Borkumse Stenen beter te beschermen heeft afgewezen. Deze uitspraak maakt de weg vrij voor betere bescherming voor dit bijzondere Noordzee ecosysteem. Stichting Doggerland, Deutsche Umwelthilfe (DUH), Stichting MOB en Burgerinitiatief Saubere Luft Ostfriesland verzochten vorig jaar het ministerie om dit unieke natuurgebied in de Noordzee beter te beschermen zodat de natuur daar kan herstellen. Dat verzoek werd afgewezen. De rechter geeft ons gelijk en verzoekt het ministerie om het verzoek met de nieuwste ecologische kennis en wetenschap opnieuw te beoordelen en dat moet binnen 9 maanden gebeuren.
Emilie Reuchlin, directeur van Doggerland: “Dit is fantastisch nieuws voor de Noordzee. De riffen van de Borkumse Stenen hebben een belangrijke functie voor het hele omliggende gebied. Het is belangrijk dat de overheid het gebied alsnog een Natura 2000 status toekent waarmee het daadwerkelijk beschermd kan worden tegen schadelijke activiteiten, net als in het naastgelegen Duitse deel.”
Mozaïek van leefgebieden
De Borkumse Stenen, een natuurlijk Noordzeerif op de grens van Nederland en Duitsland, ten noorden van Schiermonnikoog en het Duitse Borkum, is bezaaid met grind en grote keien. Op de zandige zeebodem leven hier schelpkokerwormen die riffen bouwen. Die riffen herbergen veel diersoorten en zijn een kraamkamer voor jonge vis. Juist deze mozaïek van verschillende soorten en leefgebieden zorgt voor bijzondere onderwaternatuur. Het gebied vormt ook een overgangsgebied van kust naar diepere zee. Vanuit de Borkumse Stenen trekt het jonge leven verder de Noordzee in, waardoor het hele omliggende gebied profiteert van deze kraamkamerfunctie.
Natura 2000-gebied
Wij pleiten voor een betere bescherming van dit gebied door het aan te wijzen als een Natura 2000-gebied. Een deel van de Borkumse Stenen is nu aangewezen als KRM-gebied onder de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie, wat betekent dat een deel gesloten zal worden voor sleepnetvisserij. Andere schadelijke en vervuilende activiteiten, zoals gaswinning, seismisch onderzoek en explosieven ruimen, zijn alleen nog steeds toegestaan. Daarnaast dekken de grenzen van dat KRM gebied niet alle bijzondere leefgebieden. De overheid heeft de plicht om alle leefgebieden waarmee het slecht gaat te herstellen. De bescherming die het gebied als een Natura 2000-gebied zou hebben, zou wél kunnen leiden tot het weren van alle schadelijke activiteiten en daarmee beschermde soorten en leefgebieden een kans geven op daadwerkelijk herstel.
Reuchlin vervolgt: “Een Natura 2000-status voor een beschermd zeegebied geeft de overheid veel meer handvatten om schadelijke activiteiten te weren en het hoognodige natuurherstel mogelijk te maken. Dat is ook belangrijk om te voldoen aan de Natuurherstelwet, waarvoor dit jaar een plan moet worden gemaakt. Alle ecosystemen waarmee het nu slecht gaat, moeten in 2030 verbeterd zijn en in 2050 helemaal gezond zijn. Kortom: we hebben geen tijd te verliezen, de minister moet nu echt aan de slag!”
Sascha Müller-Kraenner, directeur van de DUH: “Deze overwinning is een krachtig signaal, ver voorbij Borkum: riffen zijn onvervangbare leefgebieden die beschermd móéten worden, en fossiele belangen zullen dat niet veranderen. De rechtbank heeft helder uitgesproken dat de Nederlandse regering haar plicht heeft: bescherming van de riffen. Het ministerie moet nu eindelijk handelen en een beschermingsbesluit nemen, gebaseerd op onafhankelijk wetenschappelijk bewijs. Wij eisen dat het gebied volledig wordt gedocumenteerd, bevestigd en erkend als Natura 2000-gebied, vóórdat gasboringen onherstelbare schade aanrichten.”
Natuurorganisaties zijn belanghebbenden
De uitspraak van de rechter benadrukt ook dat wij als natuurorganisaties belanghebbenden zijn in dit soort zaken over natuurbescherming. Dat klinkt logisch, en dat is het ook, maar de Staat had in de rechtszaak het standpunt ingenomen dat wij geen belang zouden hebben in dit gebied. Met de uitspraak is deze bespottelijke veronderstelling gelukkig ook van tafel geveegd.
Wij werden in deze zaak bijgestaan door advocaat Bondine Kloostra van Prakken d’Oliveira Human Rights Lawyers.
Beeld: Dodemansduim © Oscar Bos
Deze digitale stem van de Doggersbank is een kunstmatige intelligentie‑project dat is ontwikkeld om het perspectief van dit unieke Noordzee‑ecosysteem voelbaar te maken.
De chatbot spreekt weliswaar in de eerste persoon, maar staat feitelijk los van het ecosysteem. De antwoorden zijn gecreëerd met behulp van een op taalmodellen gebaseerde technologie (Botpress, Claude‑ondersteund), die getraind is met publiek beschikbare informatie en geselecteerde bronnen over de ecologie, geschiedenis en bescherming van de Doggersbank. De chatbot is technisch vergelijkbaar met een digitale assistent van een webshop of online dienstverlener.
Het doel is om kennis, empathie en verbondenheid met de zee te versterken, niet om wetenschappelijke of juridische adviezen te geven. Ondanks zorgvuldige training kunnen er onjuistheden voorkomen. De verstrekte informatie is daarom ter inspiratie en oriëntatie, en niet te verwarren met een feitelijke bron. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan het gebruik van de digitale stem, inclusief de antwoorden die worden gegeven.
Door in gesprek te gaan met deze digitale stem van de Doggersbank help je mee om de stem van de Noordzee en haar levende wezens beter hoorbaar te maken. Je stemt ermee in dat Stichting Doggerland de gegevens zoals hierna beschreven, gebruikt voor de verdere verbetering van de digitale stem van de Doggersbank en voor andere doeleinden die bijdragen aan de doelstellingen van Stichting Doggerland.
Identiteit van de verwerkingsverantwoordelijke: Stichting Doggerland, gevestigd te Lochem, Nederland.
Welke gegevens verzamelen wij via de chatbot: Gespreksgegevens over de taal, het moment van begin en einde van het gesprek en de inhoud van het gesprek.
Wij verzamelen geen persoonsgegevens.
Waarom wij gespreksgegevens verzamelen:
Bewaartermijn gespreksgegevens: Wij bewaren de gespreksgegevens niet langer dan negentig dagen.
Recht op verwijdering: Je kan verzoeken om verwijdering van de gespreksgegevens. Dien een dergelijk verzoek in onder vermelding van de datum en het tijdstip van het gesprek via info@doggerland.earth. Wij reageren uiterlijk binnen de wettelijk vereiste termijn op dit verzoek. Als je de chatbot na het opgegeven tijdstip opnieuw gebruikt, zullen wij opnieuw de gespreksgegevens verzamelen.
