Met de uitspraak van 11 mei 2026 bepaalde de rechtbank Den Haag dat Nederlandse sleepnetvissers niet meer zonder vergunning mogen vissen op de Doggersbank. De rechter kwam tot dit besluit, omdat Nederland in strijd met Europese regels een uitzondering maakte voor visserij in dit Natura 2000-gebied in de Noordzee. Nu kondigt minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur Jaimi van Essen aan hoger beroep in te stellen en vraagt een voorlopige voorziening aan, waarmee het sleepnetvissen zonder vergunning door mag gaan.
Wij betreuren dat de overheid niet onmiddellijk aan de slag gaat met de vergunningplicht. Er geldt al zeventien jaar een verplichting dat het gebied niet verder mag verslechteren. Sleepnetvisserij wordt door de wetenschap gezien als de grootste bedreiging voor het zeeleven van de Doggersbank. Wij roepen de minister en de Tweede Kamer op om de eigen wetten uit te voeren en een vergunningplicht voor de visserij in te stellen, waarmee de Doggersbank eindelijk bescherming krijgt.
Emilie Reuchlin, directeur van Doggerland: “Het is onvoorstelbaar dat de overheid kostbare tijd en belastinggeld gaat steken in het verzet tegen hun eigen wettelijke verplichtingen om deze belangrijke kraamkamer te beschermen. In plaats daarvan zou de minister nu eindelijk de vergunningplicht moeten instellen, handelen in het belang van het zeeleven en starten met grootschalig natuurherstel. Dat is in het belang van de hele maatschappij.”
Kraamkamer van de Noordzee
Ondanks de slechte toestand van het gebied leven er op beperkte plekken nog bedreigde en beschermde soorten op de Doggersbank, ons grootste natuurgebied. Bijvoorbeeld op wrakken waar het zeeleven zich kan verschuilen, gebruiken haaien de Doggersbank nog als kraamkamer. De Doggersbank staat bekend als paaigebied voor schol, haring, wijting en kabeljauw, en voedselgebied voor bruinvissen, dwergvinvissen, grijze zeehonden, jan-van-genten, papegaaiduikers, zeekoeten, alken en andere beschermde zeevogels.
Tom Appleby, hoofd Governance en Juridische Zaken bij Blue Marine Foundation: “Het besluit van de Nederlandse regering is uiterst teleurstellend. Het Verenigd Koninkrijk voldoet al aan de Habitatrichtlijn en heeft de noodzakelijke visserijbeheermaatregelen ingevoerd voor zijn deel van de Doggersbank. De Nederlandse Doggersbank had al meer dan tien jaar geleden beschermd moeten zijn. Het uitblijven van maatregelen heeft gevolgen voor het milieu in de gehele Noordzee.”
Natuurherstel als uitgangspunt
De Noordzee is één van de drukste zeeën ter wereld. De opeenstapeling van visserij met intensieve scheepvaart en energiewinning, vervuiling en klimaatverandering heeft ertoe geleid dat de Noordzee en de beschermde zeegebieden in een slechte staat verkeren. Nederland heeft zich verbonden aan internationale doelstellingen die bepalen dat minstens 30 procent van de zee effectief beschermd moet zijn in 2030.
Emilie vervolgt: “Na twintig jaar pleiten voor een verbod op sleepnetvisserij kwam er met de uitspraak van de rechter eindelijk duidelijkheid over wat de schadelijkheid van deze visserijtechniek betekent voor een beschermd zeegebied. De rechtbank legt de bewijslast waar die hoort: bij de overheid. Zij is immers verplicht om deze kraamkamer te beschermen. Het is daarom niet meer dan logisch dat vissers eerst moeten aantonen dat hun activiteiten geen schade veroorzaken als zij in dit gebied met sleepnetten willen vissen.”
Echte bescherming voor het hele gebied
EU-wetgeving schrijft voor dat het zeeleven in Natura 2000-gebieden moet kunnen herstellen. Groot-Brittannië sloot haar deel van de Doggersbank vier jaar geleden voor sleepnetvisserij op basis van dezelfde wetgeving. Ook in Duitsland loopt een juridische procedure tegen de overheid om het Duitse deel van de Doggersbank tegen sleepnetvisserij te beschermen. Zo komt stap voor stap echte bescherming voor het hele gebied dichterbij.
Deze digitale stem van de Doggersbank is een kunstmatige intelligentie‑project dat is ontwikkeld om het perspectief van dit unieke Noordzee‑ecosysteem voelbaar te maken.
De chatbot spreekt weliswaar in de eerste persoon, maar staat feitelijk los van het ecosysteem. De antwoorden zijn gecreëerd met behulp van een op taalmodellen gebaseerde technologie (Botpress, Claude‑ondersteund), die getraind is met publiek beschikbare informatie en geselecteerde bronnen over de ecologie, geschiedenis en bescherming van de Doggersbank. De chatbot is technisch vergelijkbaar met een digitale assistent van een webshop of online dienstverlener.
Het doel is om kennis, empathie en verbondenheid met de zee te versterken, niet om wetenschappelijke of juridische adviezen te geven. Ondanks zorgvuldige training kunnen er onjuistheden voorkomen. De verstrekte informatie is daarom ter inspiratie en oriëntatie, en niet te verwarren met een feitelijke bron. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan het gebruik van de digitale stem, inclusief de antwoorden die worden gegeven.
Door in gesprek te gaan met deze digitale stem van de Doggersbank help je mee om de stem van de Noordzee en haar levende wezens beter hoorbaar te maken. Je stemt ermee in dat Stichting Doggerland de gegevens zoals hierna beschreven, gebruikt voor de verdere verbetering van de digitale stem van de Doggersbank en voor andere doeleinden die bijdragen aan de doelstellingen van Stichting Doggerland.
Identiteit van de verwerkingsverantwoordelijke: Stichting Doggerland, gevestigd te Lochem, Nederland.
Welke gegevens verzamelen wij via de chatbot: Gespreksgegevens over de taal, het moment van begin en einde van het gesprek en de inhoud van het gesprek.
Wij verzamelen geen persoonsgegevens.
Waarom wij gespreksgegevens verzamelen:
Bewaartermijn gespreksgegevens: Wij bewaren de gespreksgegevens niet langer dan negentig dagen.
Recht op verwijdering: Je kan verzoeken om verwijdering van de gespreksgegevens. Dien een dergelijk verzoek in onder vermelding van de datum en het tijdstip van het gesprek via info@doggerland.earth. Wij reageren uiterlijk binnen de wettelijk vereiste termijn op dit verzoek. Als je de chatbot na het opgegeven tijdstip opnieuw gebruikt, zullen wij opnieuw de gespreksgegevens verzamelen.
