De overheid en vier gasbedrijven gaan in hoger beroep tegen het oordeel van de Rechtbank Gelderland uit december dat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat te weinig doet om drie beschermde zeegebieden in de Noordzee te beschermen. Samen met ARK Rewilding Nederland overtuigden we de rechter dat er te veel schadelijke activiteiten werden toegestaan en er te weinig onderzoek is gedaan naar de effecten daarvan op de beschermde natuur. De rechter vernietigde daarop de beheerplannen voor deze gebieden, waarmee ze onmiddellijk beter beschermd zouden moeten worden. De overheid en vier gasbedrijven die actief zijn in de gebieden, kiezen er nu voor om deze uitspraak aan te vechten. Het gaat om de bedrijven Petrogas, ENI, NOGAT en Noordgastransport.
Emilie Reuchlin, directeur van Doggerland: “Het is onvoorstelbaar dat de overheid kostbare tijd en belastinggeld gaat steken in het verzet tegen hun eigen wettelijke verplichtingen om deze kraamkamers te beschermen. In plaats daarvan zouden ze nu eindelijk moeten beginnen met handelen in het belang van het zeeleven en daarmee ook in het belang van de brede maatschappij en starten met handhaven op overtredingen.”
Natuurherstel als doel
In de beheerplannen staat beschreven welke activiteiten zijn toegestaan in de beschermde zeegebieden: Friese Front, Klaverbank en Doggersbank. Het gaat om olie- en gaswinning, scheepvaart, het gebruik van sonar, schelp- en zandwinning en activiteiten van defensie, zoals het onschadelijk maken van bommen. Bij de start van de rechtszaak onderstreepte de rechter dat de beheerplannen op de goede instandhouding van de natuur gericht moeten zijn. Veel van de activiteiten mochten op grond van de beheerplannen plaatsvinden zonder vergunning, waardoor bijvoorbeeld maximaal 30 miljoen liter giftig afvalwater per boorplatform per jaar geloosd mocht worden in zee. Deze stoffen zijn levensgevaarlijk voor het beschermde bodemleven, de vissen en zeezoogdieren zoals de bruinvis, grijze zeehond en gewone zeehond. Door de uitspraak van de rechter is dit per direct niet meer toegestaan. Ook andere schadelijke activiteiten zoals schietoefeningen, het doen ontploffen van explosieven en het gebruik van sonar mogen niet meer: de vrijstellingen van vergunningplicht in de beheerplannen zijn door de uitspraak vernietigd.
Francesc Montserrat, projectleider bij ARK Rewilding Nederland: “We willen het oordeel van de rechter juist aangrijpen om samen — overheid, bedrijven, wetenschappers en natuurorganisaties — beheerplannen te maken die écht werken. Het mooie is: onder de juiste omstandigheden kan de natuur zichzelf herstellen. Met nieuwe, strengere beheerplannen die zorgen voor rust en ruimte kunnen deze natuurgebieden uitgroeien tot sterke motoren van herstel voor de hele Noordzee.”
Kraamkamers van de Noordzee
De Noordzee en haar beschermde zeegebieden verkeren al decennialang in slechte staat. De Klaverbank, het Friese Front en de Doggersbank zijn belangrijke natuurgebieden die niet voor niets een beschermde status hebben.
Ondanks de ernstig verzwakte toestand van de natuurgebieden, leven daar nog steeds bedreigde en beschermde soorten. Het zijn voortplantingsgebieden voor haaien, roggen, kabeljauw, makreel, haring, wijting en tong. Ze functioneren als kraamkamer en voedselgebieden voor grijze zeehonden, voor beschermde zeevogels als jan-van-genten, papegaaiduikers, zeekoeten, alken, maar ook voor walvissen, zoals bruinvissen en dwergvinvissen. Juist vanuit deze plekken kan aan natuurherstel gewerkt worden voor een gezonde Noordzee. De natuurorganisaties werken samen aan grootschalig natuurherstel op de Doggersbank. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is dat schadelijke activiteiten in het gebied worden stopgezet, zodat de natuur de kans krijgt om te herstellen.
Beeld: bruinvis in de Noordzee © Ernst Schrijver
